Tips voor toegankelijkheid

Het ligt zo voor de hand dat velen van ons er wellicht te weinig bij stilstaan: op Open Monumentendag zijn honderden monumenten gratis voor iedereen toegankelijk. Maar wat betekent dat eigenlijk, ‘voor iedereen toegankelijk’? Wat zit er verscholen achter dat woordje ‘Open’? Want een ‘open deur’ is niet noodzakelijk hetzelfde als ‘toegankelijkheid’…

Hieronder vind je een aantal vuistregels die je best in acht neemt als je jouw monument toegankelijk wil wil maken voor personen met een handicap:

  • Geef eerlijke en correcte info over de toegankelijkheid van het monument. Zo zorg je voor juiste verwachtingen en voorkom je frustraties.
  • De correcte term is ‘persoon met een handicap‘. Gebruik dus de termen mindervalide of andersvalide niet in je communicatie.
  • Voorzie voorbehouden parkeerplaatsen op vertoon van een geldige parkeerkaart voor personen met een handicap, bij de ingang van het monument. Let erop dat de ondergrond stabiel is, dus geen kiezels! Als je geen parkeerplaatsen kan voorzien, kan je toelating geven om mensen met een handicap af te zetten aan de ingang.
  • Een rolstoelgebruiker kan zelfstandig maximaal een drempel van 2 cm overbruggen. Voorzie waar mogelijk een hellend vlak. Let wel: het hellingspercentage mag niet meer dan 7% bedragen.
  • Probeer speciale ingangen voor personen met een handicap te vermijden. Alternatieve ingangen hebben vaak een stigmatiserend effect.
  • Rolstoelgebruikers hebben een vrije doorgang nodig tussen de 85 en 90 cm. De meeste rolstoelen hebben een draaicirkel van 1m50.
  • We spreken over een minimum aangepast toilet indien er een draaicirkel is van 1m50, een opstelruimte naast de toiletpot van 90 cm, steunbeugels en een doorgang van 90 cm tussen toilet en lavabo. Toiletten die niet aan deze normen voldoen kunnen niet als toegankelijk worden beschouwd.
  • Laat blinde- en hulpgeleidehonden toe. Zij zijn een onmisbare hulp.
  • Voor blinden en slechtzienden is het ook nuttig om info over de monumenten om te zetten in braille en grootletterschrift. De onkosten hiervoor zijn erg beperkt. Voor contactgegevens van gespecialiseerde bureaus neem je best contact op met de met provinciale contactpersoon van de dienst Toegankelijkheid.
  • Geef slechtziende mensen de mogelijkheid om voorwerpen te betasten. Dit is trouwens leuk voor elke bezoeker. Eventueel kan je als organisator dunne, stoffen handschoenen voorzien. Hou er rekening mee dat een gidsbeurt wat langer kan duren als je deze mogelijkheid biedt.
  • Voor gidsbeurten kan je ook doventolken inschakelen. Het is interessant om te werken met voorafgaande inschrijvingen. Op die manier weet je of er een doelpubliek is voor deze rondleidingen.
  • Indien geen tolken kunnen ingezet worden, is het belangrijk dat er voldoende infoteksten ter beschikking zijn voor deze doelgroep.

Handige websites

Op toerismevlaanderen.be vind je heel wat interessante items rond toegankelijkheid:
Klantvriendelijk onthaal van personen me een beperking
Toeristische infrastructuur, toegankelijk voor iedereen
Deze brochure brengt de behoeften in kaart van bezoekers met een visuele of auditieve beperking.

Toerisme Vlaanderen ontwikkelde ook enkele specifieke brochures over toegankelijkheid in Mechelen, Brugge en de Vlaamse kust. Is jouw monument opgenomen in één van deze brochures? Handig! Dan kan je meteen de juiste informatie meedelen aan je bezoekers.

Op de website van toegankelijk Vlaanderen vind je alle informatie over de toegankelijkheid van openbare gebouwen die een toegankelijkheidsonderzoek ondergingen. Weet je niet meer zeker of er voor jouw monument of site zo’n onderzoek gebeurde? Kijk het na via de databank. Zo kan je op een correcte manier communiceren over de toegankelijkheid van jouw monument.

Toerisme voor Autisme screent en analyseert de complete bezoekerscyclus van toeristische organisaties. Toerisme voor Autisme ontwikkelt onder andere visuele stappenplannen die bezoekers kunnen gebruiken om een uitstap voor te bereiden. Op de website vind je een overzicht van autismevriendelijke attracties. Onder andere het Gravensteen, het Fort van Breendonk, E.M.A.B.B., de Sint-Romboutstoren en het Arboretum van Kalmthout staan als praktijkvoorbeelden op de website.