Monumenten openstellen voor het publiek

Open Monumentendag opent ieder jaar die anders gesloten blijven. Kerken, privé-woningen, openbare gebouwen, tuinen en parken, archeologische sites… Alle soorten onroerend erfgoed krijgen al eens bezoekers over de vloer en dat brengt bepaalde uitdagingen en aandachtspunten met zich mee. Hier zetten we alles beknopt op een rijtje met tips en voorbeelden. Meer lezen kan in de bundel ‘Gewikt en gewogen’.

Anticiperen
Niemand zal het belang van veiligheidszorg op een groot evenement als Open Monumentendag ontkennen. Maar we waken op die dag niet alleen over de veiligheid van de bezoeker. Ook het patrimonium zelf verdient bescherming. Een eerste stap gebeurt bij voorkeur al tijdens het samenstellen van het OMD-programma. Onderwerp de sites dan al eens aan een onderzoek en denk pro-actief.

Aan de slag
Eens bovenstaande vragen beantwoord, en met de grote dag in zicht, kan je starten met het voorbereiden van een openstelling. Kies voor de preventieve aanpak en verminder zo het risico op incidenten. Een heus calamiteitenplan opstellen, hoeft natuurlijk niet. Maar er zijn bepaalde aspecten uit de calamiteitenplanning die ook toepasbaar zijn op tijdelijke openstellingen. Zo zijn er vijf vormen van beveiliging om zowel de bezoeker als het patrimonium te beschermen. We sommen ze op en geven meteen een aantal aandachtspunten voor ‘bijzondere’ sites mee.

Vijf beveiligingsconcepten

  1. Organisatorische beveiliging is een ruime term voor allerlei maatregelen en afspraken die je maakt om de site en haar bezoeker te beschermen. Bijvoorbeeld over controlerondes en het goed afsluiten op het eind van de dag. Of brandpreventie in de vorm van brandblusapparaten, ‘verboden te roken’-bordjes, een emmer met zand voor de deur… Maar ook te ondernemen actie bij een volkstoeloop: bijvoorbeeld politiebegeleiding bij gevaarlijke oversteekplaatsen. Een lijstje met noodnummers van politie, brandweer en ambulance passen eveneens binnen dit beveiligingsconcept. Als je op een site veel volk verwacht kan je zelfs overwegen een Rode Kruispost in te richten.
  2. Toezicht of personele beveiliging is een belangrijk instrument om schade, diefstal en ongevallen te voorkomen. Zorg er voor dat je steeds een minimum aan bewaking of begeleiding op een kwetsbare site kan voorzien. Een andere belangrijke schakel is het onthaal. Maak onthaalmedewerkers duidelijk herkenbaar en laat hen de bezoeker informeren over wat kan en niet kan.
  3. Mechanische beveiliging is de verzamelnaam voor zaken als vitrines, stolpen, veiligheidsglas, hangsloten… Ze vormen een extra bescherming voor het meer fragiele erfgoed.
  4. Elektronische beveiliging, in de vorm van camera’s of alarmsystemen, is natuurlijk niet op elke site aanwezig. Maar als het er is, kan het natuurlijk zijn nut bewijzen op Open Monumentendag.
  5. Bij openstellingen, zowel tijdelijk als permanent, helpt de psychologische beveiliging je al een heel stuk op weg naar een geslaagde preventie. Nylondraadjes die vermijden dat iemand zich neervlijt op een antieke zetel, afspanningen als grens tussen toegankelijk en niet-toegankelijk gebied, een loper als wandelpad door een privé-woning… Het zijn allemaal goede hulpmiddelen om de bezoeker attent te maken op wat hij niet mag betreden of aanraken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s