Veelgestelde vragen

We hebben in onze kleine gemeente maar een beperkt aantal monumenten. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we niet ieder jaar met hetzelfde programma moeten deelnemen?

Open Monumentendag is de dag waarop onroerend erfgoed in de kijker staat. Onroerend erfgoed is meer dan een kasteel of monument. Bijvoorbeeld ook (erfgoed)landschappen, varend erfgoed en archeologische sites kunnen op het programma staan. Maar ook niet-beschermd erfgoed, zelfs als het volledig gerenoveerd is en eventueel een andere functie heeft gekregen, kan deelnemen aan Open Monumentendag. Want niet alleen het verleden, ook het heden en de toekomst van ons erfgoed zijn belangrijk.

Daarnaast kan je ook op zoek gaan naar andere invalshoeken om het erfgoed te ontsluiten. Zo is er ieder jaar ook een optioneel Europees thema waarin jouw erfgoed misschien wel past. Ga zeker ook eens na of er geen regionale thema’s mogelijk zijn – bv. herdenkingen van historische gebeurtenissen – of probeer samen te werken met diverse spelers in de cultuur- en erfgoedsector. Je vindt hier al heel wat inspiratie.


We willen graag een specifieke activiteit voor gezinnen met jonge kinderen aanbieden. Hoe pakken we dat best aan?

Vertrek vanuit de leefwereld van de kinderen zelf. Hoe nemen zij de dingen waar? Hoe beleven zij de gebeurtenissen in jouw monument? Ben je daar zelf niet zo goed in, betrek dan anderen die daar meer ervaring in hebben zoals leerkrachten of begeleiders van jeugdbewegingen. Probeer niet te schools te zijn en houd het luchtig en plezant.

Laat de kinderen zelf iets maken dat ze mee naar huis kunnen nemen. Dat kunnen knutselwerkjes zijn, tekeningen, zelfgemaakte buttons… als er maar een link is met het erfgoed. Zo maak je er een toffe activiteit van die ze zich nog lang zullen herinneren. Tips voor een kindvriendelijke activiteit vin je hier, inspirerende voorbeelden uit de Open Monumentendagprogramma’s uit het verleden vind je hier.


Hoe kan ik bezoekersstromen onder controle houden?

Werk met reserveringen. Het inschrijvingssysteem laat toe om een telefoonnummer, e-mailadres of speciale website op te geven waar mensen zich kunnen registreren, bijvoorbeeld voor een rondleiding op een vast tijdstip. Bij vrije rondgangen, markeer duidelijke zones waar het publiek wel en niet mag komen. Geef ook goed aan in welke richting de rondgang verloopt. Als je veel volk verwacht, kan je best iemand aan de ingang voorzien die eventueel de doorstroming van de bezoekers reguleert.


Moet ik als privé-eigenaar mijn erfgoed verzekeren tegen schade of diefstal?

Dat is niet noodzakelijk, maar in bepaalde gevallen misschien wel raadzaam. Daarvoor neem je best tijdig contact op met je verzekeringsmakelaar. Hij of zij kan je het best met de nodige raad en daad bijstaan. Uiteindelijk draait alles rond een juiste inschatting van de risico’s. Zijn er weinig risico’s, dan is een verzekering misschien zelfs niet nodig. Je kan de risico’s ook beperken door een aantal maatregelen te treffen. Hier vind je een handig overzicht.


We zijn op zoek naar vrijwilligers die ons kunnen helpen bij het onthaal en begeleiding van bezoekers. Hoe vinden we mensen die ons willen helpen?

Je kan een oproep lanceren via het gemeentelijk magazine dat de inwoners van jouw gemeente periodiek in de bus krijgen. Dikwijls wordt Open Monumentendag er sowieso in aangekondigd. Geef de lezers de mogelijkheid om zich aan te bieden als vrijwilliger. Heb je een eigen Facebookpagina? Post ook daar de vraag of er mensen zijn die je willen komen helpen. Of misschien is er ook een secundaire school in jouw buurt die de studierichting ‘Onthaal en recreatie’ aanbiedt? Leerlingen uit die richting kunnen ervaring opdoen tijdens Open Monumentendag. Denk zeker ook eens aan de plaatselijke cultuur-, erfgoed en jeugdraden. Zij kunnen je in contact brengen met geëngageerde mensen die hun steentje willen bijdragen.